"معرفت و شناخت ذات اقدس الهي" و "انتظار" جزو بااهميت‌ترين عبادت‌ها هستند، لذا اگر جامعه اسلامي ما كه امروز نياز به كمال و رشد معنوي‌اش بيش از هر زمان ديگري است، بخواهد به اهداف متعالي انقلابي و اسلامي خود كه همان "جامعه مهدوي" است دست يابد، بايد اين 2 امر را در صدر رويكردهاي معنوي و عبادي خود قرار دهد.

حضرت امام موسي كاظم(ع) فرمودند: "افضل العباده بعد المعرفه انتظار الفرج"؛ بهترين عبادت بعد از شناختن خداوند،‌ انتظار فرج و گشايش است. اين حديث بيانگر اين نكته بسيار مهم است كه "معرفت و شناخت ذات اقدس الهي" و "انتظار" جزو بااهميت‌ترين عبادت‌ها بوده و در كنار هم قرار دارند، لذا اگر جامعه اسلامي ما كه امروز نياز به كمال و رشد معنوي‌اش بيش از هر زمان ديگري است، بخواهد به اهداف متعالي انقلابي و اسلامي خود كه همان "جامعه مهدوي" است دست يابد، بايد اين 2 امر را در صدر رويكردهاي معنوي و عبادي خود قرار دهد. امروز ريشه بسياري از مشكلات و چالش‌هايي كه در حوزه سياسي و اقتصادي و بويژه فرهنگي و اجتماعي در جامعه شاهد هستيم را بايد در عدم توجه جدي به اين 2 موضوع جست‌وجو‌ كنيم. بسياري از مفاسد اجتماعي، اخلاقي و اقتصادي كه منشأ تخريب بنيان‌هاي انساني جامعه است نظير افزايش طلاق، تجاوز، روابط نامشروع و نامحرم،‌ رشوه، ربا، سرقت، مواد مخدر، بيماري‌هاي روحي- رواني و... همگي ريشه در عدم شناخت خدا و عدم ايمان جدي به امام منتظر(عج) است و اين براي جامعه اسلامي ما كه اكثريت پيروان و دوستداران پيامبر(ص) و اهل بيت معصوم(ع) هستند به هيچ عنوان شايسته و زيبنده نيست، لذا هم مردم و هم مسؤولان، بويژه دست‌اندركاران مذهبي و فرهنگي جامعه بايد دست در دست هم به ارتقاي روحيه معنوي در قالب حركت به سمت "معرفت الهي" و "جامعه مهدوي منتظر" گام بردارند. براي رسيدن به جامعه مهدوي منتظر امام عصر(عج) لازم است در ابتدا جامعه شناخت خود نسبت به پروردگار عالم را افزايش دهد تا در سايه‌سار معرفت الهي، درك بيشتر و بهتري از جامعه مهدوي و ويژگي‌هاي منتظر حضرت مهدي موعود (عج) داشته باشد. بر اين اساس جامعه بايد طبق حديث نبوي ابتدا "خودشناسي" كند؛ پيامبراكرم(ص) فرمودند: "من عرف نفسه، فقد عرف ربه"؛ هركسي خود را شناخت، به تحقيق خدا را شناخته است، بنابراين تك‌تك آحاد جامعه ما بايد برنامه‌اي جدي براي خودشناسي، خداشناسي و امام‌شناسي داشته باشد. اين ميسر نخواهد شد، مگر اينكه اولا همه به اهميت اين موضوع آگاه شوند، ثانيا خود را از نگاه و رويكرد روتين و "روزمره" به دين و ظاهر آن خارج كرده و عزم جدي بر ورود بر باطن و عمق دين براي خود ايجاد كنند. علما و بزرگان دين كه هم عالم و هم عامل به احكام دين و سيره اهل بيت(ع) هستند،‌ براي رسيدن به "خودشناسي"، "امام‌شناسي" و "خداشناسي" دستورالعمل‌هاي كاربردي را مطرح كرده‌اند كه مهم‌ترين آنها عبارت است از "انجام واجبات"، "ترك محرمات" و در مراحل بعدي "انجام مستحبات"، "ترك مكروهات" و همزمان با آنها، "مراقبه". انساني كه بتواند در كنار انجام واجبات از گناهان صغيره و كبيره دست بردارد و خود را تزكيه كند و در عين حال براي مصون ماندن از وسوسه‌ها و دام‌هاي شياطين جن و انس، "مراقبه" را ملكه خود كند (تا مبادا آنچه رشته است را پنبه كند!)، توفيق انجام مستحبات و ترك مكروهات را نيز پيدا خواهد كرد. در اين راستا علما و بزرگان اهل معرفت توصيه مي‌كنند انسان در هفته حداقل يك بار در يك هيات يا جلسه مذهبي كه سخنراني اخلاقي مي‌شود حضور يابد يا به يك سخنراني اخلاقي گوش فرادهد، يا يك كتاب اخلاقي بخواند تا نفس سركش او فرصت طولاني براي همنوايي با وسوسه‌هاي شيطاني پيدا نكند!
امروز شاهديم ابزارها و زمينه‌هاي گناه بسيار زياد در جامعه وجود دارد؛ ماهواره، اينترنت، سي‌دي‌هاي مستهجن و... در كنار كتاب‌ها و جريان‌هاي نوظهور التقاطي و عرفان‌هاي كاذب و دروغين افراد جامعه بويژه جوانان دختر و پسر را آماج حملات تحريك‌آلود خود قرار مي‌دهند و بدون شك تنها راه مقابله با اين تهاجم و به تعبير رهبر فرزانه انقلاب "شبيخون فرهنگي" اين است كه بايد معنويت، اخلاق و عرفان ناب شيعي را بسان آب زلال، جرعه جرعه به كام تشنه جامعه سرازير كرد و آن را به سمت "خودشناسي"،‌ "خداشناسي" و "امام‌شناسي" سوق داد. بنابراين وقتي رويكرد جامعه (بويژه جوانان) به سمت مسائل پيش‌گفته متمايل شد، فضاي معنوي، جامعه را بيش از پيش فراخواهد گرفت و آن را به سمت جامعه مهدوي منتظر كه مورد پسند امام زمان(عج) و در نتيجه مورد رضايت ذات اقدس الهي است سوق خواهد داد و ان‌شاءالله ضمن رفع مشكلات عديده مادي و معنوي آحاد مردم، زمينه‌سازي ظهور منجي عالم بشريت حضرت حجت بن‌الحسن(عج) را تسريع خواهد كرد.

نويسنده : مصطفي بخشي

منبع : روزنامه وطن امروز 1390/05/01